Stresin Güce Dönüşmesi: Metafor Değil, Bilimsel Gerçek

Stres her zaman zararlı değildir. Doğru koşullarda güç ve büyüme uygular.

İç kaynağımızdan besleniyorsak stres bizi büyütür. Kayıp korkusundan besleniyorsakstres bizi tüketir.

Hans Selye (stres teorisinin kurucusu), stresi ikiye ayırır:

Destekleyici stres,  enerji verir, motive eder, performansı artırır, öğrenmeyi güçlendirir.

Zararlı stres, kronik kaygı, kayıp korkusu, tükenme, öfke ve nefret yaratır.

Her ikisi de stres olmasına rağmen farklı sonuç üretirler. Fark yaratan şey bağlam ve algıdır.

Yerkes–Dodson Yasasına göre ise  stesle ilgili durum şöyledir;

Çok az stres → sıkılma

Orta düzey stres → *en yüksek performans**

Çok fazla stres → çöküş

Nörobilim ise şöyle diyor;

Orta düzey kortizol ve adrenalin prefrontal korteksi daha iyi çalıştırır. Sonuç, daha iyi odak, daha iyi karar, daha iyi problem çözmedir. Bu seviyeyi kaçırırsak, frontal lob kapanır, amigdala devralır

Bu yüzden denge anahtardır.

Peki,🌱 Sağlıklı stres nasıl çalışır?

Sağlıklı stresin kaynağı, anlam, merak, hedef,  üretme isteğidir. Burada enerji genişler

Zararlı stres nasıl çalışır?

Zararlı stresin kaynağı,  kayıp korkusu, kıyas, rekabet,  dışarıdan beslenmedir. Burada ise enerji daralır.

Kendi kendimize şunu sorabiliriz.

Bu stres beni büyütüyor mu?

Yoksa küçültüyor mu?

Eğer büyütüyorsa, öğrenme, hareket, gelişim, merak

Eğer küçültüyorsa, korku,  kıyas, savunma, daralma

Kendi deneyimlerime bakarak diyebilirim ki stres düşman değildir. Doğru kullanıldığında hatta itici bir güç olabilir. Bizi yoran stres değil,👉 stresin kaynağıdır.

İç kaynağımızdan besleniyorsak, stres bizi güçlendirir.

Bu, bir metafor değil,👉 bilimsel bir gerçektir.

Sevgi ve Barışla

Sibel Kavunoğlu